Yetişkinlerde ortodonti neden mümkün?
Diş hareketi, dişi çevreleyen kemiğin yeniden şekillenmesiyle gerçekleşir ve bu biyolojik süreç yaşam boyu devam eder. Bu nedenle diş etleri ve çene kemiği sağlıklı olan yetişkinlerde ortodonti tedavisi uygulanabilir.
Yetişkinler ortodontiye farklı nedenlerle başvurur: çapraşık dişler, dişler arasındaki boşluklar, kapanış bozuklukları veya çocuklukta tamamlanmamış bir tedavi bunlar arasındadır.
Ortodonti yalnızca estetik bir tercih değildir. Düzgün sıralanmış dişler daha kolay temizlenir, çiğneme işlevi iyileşir ve çene eklemi üzerindeki yük dengelenir.
Bazı yetişkinlerde ortodonti, başka bir diş tedavisine hazırlık olarak da planlanır. Örneğin eğilmiş bir dişin düzeltilmesi, implant ya da protez için gerekli alanı açabilir.
Yetişkinlerde tedavi çocuklardan nasıl farklıdır?
Çocuklarda çene büyümesi devam ettiği için bazı sorunlar büyüme yönlendirilerek çözülebilir. Yetişkinlerde büyüme tamamlandığından tedavi yalnızca dişlerin hareketiyle sınırlıdır; ileri düzey çene uyumsuzluklarında cerrahi destek gerekebilir.
Yetişkinlerde diş hareketi genellikle biraz daha yavaş ilerler. Ayrıca mevcut dolgular, kaplamalar, eksik dişler ve diş eti durumu planlamayı etkiler.
Bu nedenle tedavi öncesinde diş eti sağlığının kontrol edilmesi ve gerekiyorsa önce diş eti tedavisinin tamamlanması önemlidir. Ortodonti uzmanınız gerektiğinde diğer diş hekimliği dallarıyla birlikte çalışır.
Yetişkinlerin tedaviye uyumu genellikle yüksektir; ne istediğinizi bildiğiniz için süreç daha planlı ilerler. Bu, tedavi süresini ve sonucu olumlu etkileyen önemli bir etkendir.
Sabit tel tedavisi
Sabit tel tedavisinde dişlerin üzerine küçük braketler yapıştırılır ve bu braketlerden geçen tel, dişlere kontrollü bir kuvvet uygular. Braketler metal ya da diş rengine yakın malzemelerden olabilir.
Bu yöntem hemen her türlü diş ve kapanış sorununda uygulanabilir. Hasta uyumu gerektirmemesi önemli bir avantajdır; braketler siz çıkarmadığınız için tedavi sürekli devam eder.
Sabit tellerle ağız hijyeni daha fazla özen ister. Braket çevresinde biriken yiyecek artıkları çürük ve diş eti sorunlarına yol açabilir; bu nedenle fırçalama tekniği ve yardımcı temizlik araçları önemlidir.
Şeffaf plak tedavisi
Şeffaf plaklar, dişlerinizin ölçüsüne göre üretilen, ince ve neredeyse görünmeyen plaklardır. Her plak dişleri belirli bir miktar hareket ettirir; belirli aralıklarla bir sonraki plağa geçilir.
Plaklar yemek yerken ve diş fırçalarken çıkarılabilir. Bu, ağız hijyenini kolaylaştırır ve görünüm açısından birçok yetişkin için tercih nedenidir.
Ancak plakların etkili olması için günün büyük bölümünde takılı kalması gerekir. Düzenli kullanılmadığında tedavi uzar veya sonuç alınamaz. Ayrıca her ortodontik sorun şeffaf plakla çözülemeyebilir; uygunluğu ortodonti uzmanınız değerlendirir.
Plakların temizliği de önemlidir. Plakları her takmadan önce durulamak ve diş hekiminizin önerdiği şekilde temizlemek, hem ağız sağlığınızı korur hem de plakların renk değiştirmesini önler.
Tedavi süreci adım adım
Ortodonti tedavisi birkaç aşamadan oluşur ve her aşama size özel planlanır.
- Değerlendirme: Ağız içi muayene, röntgenler, fotoğraflar ve dijital ya da alçı ölçü alınır.
- Planlama: Ortodonti uzmanınız sorunun türünü, uygun yöntemi ve tahmini süreyi sizinle paylaşır.
- Hazırlık: Gerekiyorsa çürük tedavileri, diş taşı temizliği ya da diş eti tedavisi önce tamamlanır.
- Aktif tedavi: Teller takılır veya plaklar teslim edilir; düzenli kontrollerle ilerleme izlenir.
- Pekiştirme: Dişler yeni konumlarında sabitlenir.
Tedavi süresi sorunun karmaşıklığına, seçilen yönteme ve sizin uyumunuza göre değişir. Kontrollere düzenli gitmek sürecin planlandığı gibi ilerlemesini sağlar.
Tedavi boyunca nelere dikkat etmelisiniz?
- Ağız hijyenine her zamankinden daha fazla özen gösterin; her yemekten sonra fırçalayın.
- Sert, yapışkan ve ısırılması güç yiyeceklerden kaçının; braketler kırılabilir.
- Şeffaf plak kullanıyorsanız plakları yalnızca yemek ve fırçalama sırasında çıkarın.
- Tel veya plak değişimlerinden sonra hissedilen hafif baskı ve hassasiyet normaldir; birkaç gün içinde azalır.
- Yanağınızı ya da dudağınızı rahatsız eden bir tel varsa ortodonti uzmanınıza haber verin.
- Kontrol randevularını atlamayın.
Tedavi sırasında karşılaştığınız her sorunu ortodonti uzmanınızla paylaşın; çoğu küçük sorun kısa bir müdahaleyle çözülür.
Pekiştirme dönemi neden önemli?
Teller çıkarıldığında veya son plak tamamlandığında tedavi bitmiş sayılmaz. Dişler eski konumlarına dönme eğilimindedir; bu nedenle pekiştirme aygıtları kullanılır.
Pekiştirme, dişlerin arkasına yapıştırılan ince bir tel ya da geceleri takılan şeffaf bir plak ile sağlanabilir. Ortodonti uzmanınız hangi yöntemin size uygun olduğunu ve ne kadar süre kullanmanız gerektiğini açıklar.
Pekiştirme aygıtını önerildiği gibi kullanmamak, aylarca süren tedavinin sonuçlarını kaybetmenize yol açabilir. Bu dönemi tedavinin doğal bir parçası olarak görmek önemlidir.