Neden düzenli kontrol gerekir?
Diş çürükleri ve diş eti hastalıkları genellikle sessiz ilerler. Ağrı hissettiğinizde sorun çoğu zaman ilerlemiş olur ve tedavi daha karmaşık hale gelir.
Düzenli kontroller, bu sorunları henüz küçükken fark etmeyi sağlar. Erken dönemde yapılan basit bir müdahale, ileride gerekebilecek uzun tedavilerin önüne geçebilir.
Ağız sağlığı yalnızca dişlerle sınırlı değildir. Diş eti sağlığı, çene eklemi ve ağız içi dokular da kontrollerde değerlendirilir ve genel sağlığınızla yakından ilişkilidir.
Ağızdaki kronik iltihaplar vücudun diğer bölgelerini de etkileyebilir. Bu nedenle diş hekimi kontrolü, yalnızca dişleriniz için değil genel sağlığınız için de bir yatırımdır.
Kontrol sıklığı nasıl belirlenir?
Herkes için tek bir kontrol sıklığı yoktur. Diş hekiminiz ağız sağlığınızı, çürük riskinizi, diş eti durumunuzu ve alışkanlıklarınızı değerlendirerek size uygun aralığı belirler.
Çürüğe yatkınlığı olan, diş eti hastalığı geçmişi bulunan, sigara kullanan ya da bazı kronik hastalıkları olan kişilerde daha sık kontrol önerilebilir. Ağız sağlığı iyi olanlarda ise aralık daha uzun tutulabilir.
Önemli olan, diş hekiminizin belirlediği takvime uymak ve şikâyet olmasa da kontrolü ertelememektir. Kontrol randevuları kısa sürer ve genellikle ağrısızdır.
Diş hekimi korkusu nedeniyle kontrolü erteleyen kişiler az değildir. Bu kaygıyı diş hekiminizle paylaşmanız yeterlidir; muayene sizin temponuza göre yürütülür ve her adım önceden açıklanır.
Kronik bir hastalığınız varsa ya da düzenli ilaç kullanıyorsanız bunu diş hekiminize mutlaka söyleyin. Bazı sağlık durumları diş eti sağlığını ve iyileşme sürecini etkileyebilir; kontrol planı buna göre düzenlenir.
Diş kontrolünde neler yapılır?
Rutin bir kontrol birkaç adımdan oluşur. Diş hekiminiz önce şikâyetlerinizi ve genel sağlık durumunuzu sorar; kullandığınız ilaçlar ve kronik hastalıklar tedavi planı için önemlidir.
- Dişlerin çürük, aşınma ve kırık açısından incelenmesi
- Diş etlerinin kanama, çekilme ve iltihap açısından değerlendirilmesi
- Ağız içi yumuşak dokuların kontrolü
- Gerekirse röntgen ile gözle görülmeyen alanların incelenmesi
- Diş taşı temizliği ve gerekiyorsa cilalama
Kontrol sonunda diş hekiminiz bulgularını sizinle paylaşır. Tedavi gerekiyorsa seçenekleri anlatır; ayrıca fırçalama tekniği ve diş ipi kullanımı konusunda kişisel öneriler sunar.
Küçük bir çürüğün aynı seansta ya da kısa bir randevuyla tedavi edilmesi mümkündür. Erken yakalanan sorunlarda tedavi daha kısa, daha konforlu ve daha az maliyetlidir.
Hangi belirtilerde beklememelisiniz?
Bazı belirtiler bir sonraki kontrolü beklemeden randevu almanızı gerektirir:
- Sıcak, soğuk ya da tatlıya karşı hassasiyet
- Çiğnerken ağrı veya dişte kırılma hissi
- Fırçalarken sık kanayan, kızarık ya da şiş diş etleri
- Geçmeyen ağız kokusu
- Sallanan diş
- Ağızda uzun süredir iyileşmeyen yara veya beyaz-kırmızı lekeler
- Çene ekleminde ağrı, ses ya da ağzı açmada zorluk
Şiddetli diş ağrısı ile birlikte yüzde şişlik, ateş ya da yutkunma güçlüğü varsa durum acil olabilir. Bu belirtilerde beklemeden diş hekiminize ulaşın; ulaşamıyorsanız acil servise başvurun veya 112'yi arayın.
Kontroller arasında ağız bakımı
Diş hekimi kontrolleri, evdeki günlük bakımın yerini tutmaz; onu tamamlar. Ağız sağlığınızı korumanın büyük kısmı sizin elinizdedir.
- Dişlerinizi günde iki kez, yumuşak başlı fırçayla ve florürlü diş macunuyla fırçalayın.
- Diş aralarını her gün diş ipi veya arayüz fırçasıyla temizleyin.
- Şekerli ve asitli yiyecek-içecekleri sınırlayın.
- Sigara ve tütün ürünlerinden uzak durun.
- Diş fırçanızı yıprandığında değiştirin.
Bu alışkanlıklar hem çürük hem de diş eti hastalığı riskini azaltır. Doğru fırçalama tekniğini diş hekiminizden öğrenmek, bakımın etkisini artırır.
Dişlerinizi sıkma ya da gıcırdatma alışkanlığınız varsa bunu diş hekiminize söyleyin. Bu alışkanlık dişlerde aşınmaya ve çene ağrısına yol açabilir; koruyucu bir gece plağı önerilebilir.
Çocuklarda diş hekimi kontrolü
Çocuklarda diş hekimi kontrolleri ilk dişlerin çıkmasıyla birlikte başlamalıdır. Süt dişleri geçici olsa da çocuğun beslenmesi, konuşması ve kalıcı dişlerin sağlıklı gelişimi için önemlidir.
Erken yaşta başlayan kontroller, çocuğun diş hekimini korkutucu değil tanıdık bir yer olarak görmesini sağlar. Diş hekiminiz çocuğunuzun yaşına uygun fırçalama yöntemlerini ve koruyucu uygulamaları size anlatır.
Çocuğunuzun diş hekimi ziyaretini olumlu bir deneyim haline getirmek için korkutucu ifadelerden kaçının ve ziyareti sıradan bir alışkanlık olarak sunun.
Çocuklarda çürük oluşumunu önlemek için gece biberonla uyutmaktan kaçınmak, şekerli atıştırmalıkları sınırlamak ve fırçalamayı ebeveyn gözetiminde yapmak önemlidir. Diş hekiminiz bu konularda size yol gösterir.