Göz hastalıkları uzmanı hangi konulara bakar?
Göz hastalıkları uzmanı, gözün yapısı ve görme fonksiyonuyla ilgili tüm sorunları değerlendiren hekimdir. Gözlük numarası belirlemekten göz içi hastalıkların tanı ve tedavisine kadar geniş bir alanla ilgilenir.
Bu uzmana en sık şu nedenlerle başvurulur:
- Uzağı ya da yakını görmede zorlanma, bulanık görme
- Göz kızarıklığı, kaşıntı, yanma ve sulanma
- Kuruluk hissi ve göz yorgunluğu
- Işığa karşı hassasiyet, kamaşma
- Uçuşan noktalar, ışık çakmaları veya görme alanında gölge
- Göz kapağı sorunları, şişlik ve şalazyon benzeri oluşumlar
Çocuklarda göz tembelliği ve şaşılık gibi durumlar da bu bölümde takip edilir. Bazı sistemik hastalıklar gözü etkileyebildiğinden, diğer branş hekimleri de sizi göz muayenesine yönlendirebilir.
Şikâyetiniz yokken de göz muayenesi gerekir mi?
Birçok göz hastalığı erken dönemde belirti vermez. Göz tansiyonu ve bazı retina sorunları, siz fark etmeden ilerleyebilir. Bu nedenle şikâyetiniz olmasa bile düzenli göz muayenesi önem taşır.
Rutin muayene sıklığı; yaşınıza, ailenizde göz hastalığı öyküsü olup olmadığına ve mevcut sağlık durumunuza göre değişir. Hekiminiz sizin için uygun kontrol aralığını belirler.
Aşağıdaki gruplar için düzenli takip özellikle önemlidir:
- Şeker hastalığı ya da yüksek tansiyon gibi kronik hastalığı olanlar
- Ailesinde göz tansiyonu veya retina hastalığı bulunanlar
- Uzun süre ekran karşısında çalışanlar
- Kontakt lens kullananlar
- Okul çağındaki çocuklar
Erken tanı, birçok göz hastalığında görmenin korunması açısından belirleyici olabilir.
Rutin göz muayenesinde neler yapılır?
Göz muayenesi ağrısız ve genellikle kısa süren bir işlemdir. Hekiminiz önce şikâyetlerinizi, kullandığınız ilaçları ve ailenizdeki göz hastalıklarını sorar. Ardından çeşitli aşamalardan oluşan muayeneye geçilir.
Standart bir muayenede sıklıkla yer alan adımlar şunlardır:
- Görme keskinliği ölçümü: Belirli bir uzaklıktan harf ya da şekilleri okumanız istenir.
- Kırma kusuru ölçümü: Gözlük ihtiyacınızın olup olmadığı ve numaranız belirlenir.
- Göz tansiyonu ölçümü: Göz içi basıncı cihazla ölçülür.
- Ön segment muayenesi: Özel bir mikroskopla göz kapağı, kornea, iris ve mercek incelenir.
- Göz dibi muayenesi: Retina ve görme siniri değerlendirilir; bu aşama için göz bebeğini büyüten damla kullanılabilir.
Göz bebeğini büyüten damla uygulandığında birkaç saat boyunca yakını bulanık görebilir ve ışığa hassas olabilirsiniz. Bu nedenle muayene sonrası araç kullanmamanız önerilir.
Hangi belirtiler acil göz başvurusu gerektirir?
Bazı göz şikâyetleri saatler içinde kalıcı görme kaybına yol açabilir. Bu belirtileri tanımak ve hızlı hareket etmek görmenizi koruyabilir.
Aşağıdaki durumlarda randevu beklemeyin; 112'yi arayın ya da en yakın acil servise başvurun:
- Bir veya iki gözde ani görme kaybı ya da belirgin görme azalması
- Görme alanında perde iner gibi bir gölge oluşması
- Aniden başlayan çok sayıda uçuşan nokta ve ışık çakmaları
- Bulantı ve kusmanın eşlik ettiği şiddetli göz ağrısı
- Göze kimyasal madde sıçraması ya da yabancı cisim batması
- Göze darbe sonrası görme değişikliği, kanama veya şekil bozukluğu
- Aniden başlayan çift görme
Kimyasal madde teması durumunda, sağlık kuruluşuna ulaşana kadar gözü bol temiz suyla yıkamanız önerilir. Yabancı cisim varsa gözü ovuşturmayın ve cismi kendiniz çıkarmaya çalışmayın.
Çocuklarda göz muayenesi ne zaman yapılmalı?
Çocuklar görme sorunlarını çoğu zaman fark etmez ya da ifade edemez. Göz tembelliği gibi durumların erken yaşta tespit edilmesi, tedavi başarısı açısından belirleyicidir. Bu nedenle çocukların belirli dönemlerde göz muayenesinden geçmesi önerilir.
Aşağıdaki işaretler, çocuğunuzu göz doktoruna götürmeniz gerektiğini düşündürebilir:
- Televizyona ya da kitaba çok yakından bakma
- Gözlerini kısarak bakma, başını yana eğme
- Bir gözün içe ya da dışa kayması
- Sık göz ovuşturma, göz sulanması ve ışıktan rahatsız olma
- Okulda tahtayı görmekte zorlanma, okumada isteksizlik
Okul öncesi dönem ve ilkokula başlangıç, göz muayenesi için önemli zamanlardır. Hekiminiz, çocuğunuzun yaşına uygun kontrol aralığını size bildirir.
Göz muayenesine nasıl hazırlanmalısınız?
Basit birkaç hazırlık, muayenenizin daha sağlıklı geçmesini sağlar. Mevcut gözlüğünüzü ve varsa eski reçetelerinizi yanınıza alın. Kontakt lens kullanıyorsanız, muayene öncesi lens kullanımı konusunda kurumdan bilgi almanız uygun olur.
- Kullandığınız tüm ilaçların listesini hazırlayın; bazı ilaçlar gözü etkileyebilir.
- Şeker hastalığı gibi kronik hastalıklarınızı mutlaka belirtin.
- Ailenizde göz hastalığı olup olmadığını öğrenin.
- Göz bebeğini büyüten damla kullanılabileceği için araç kullanmadan gelmeyi planlayın.
Şikâyetlerinizin ne zaman başladığını ve neyle arttığını not almanız, hekiminizin değerlendirmesini kolaylaştırır. Muayene sonunda önerilen kontrol tarihini takviminize eklemeyi unutmayın.